Katja Schuurman: ‘Het was al een hit voordat het op single uitkwam. Opeens wilde iedereen ons boeken, maar we hadden maar één liedje. Uiteindelijk hebben we wel snel iets in elkaar gedraaid, maar in het begin zongen we in die discotheken in een halfuur gewoon drie keer Ademnood.’

Babette van Veen: ‘Het was bikkelen, ook in de weekends en op feestdagen traden we op in alle uithoeken van het land. We gingen alsmaar door. Het was hartstikke leuk om een nummer 1-hit te hebben, maar als artiest heb je er pas wat aan als je live speelt. En doordeweeks hadden we dan de opnamen van Goede tijden, slechte tijden, dat was al een fulltimebaan. We hadden amper tijd om onze teksten te leren, en al helemaal geen tijd om tot rust te komen of van ons succes te genieten.’

Schuurman: ‘Maar het was ook magisch. Een bizar succes dat we niet hadden voorzien.’

Zo is het gegaan: in 1995 zou de duizendste aflevering worden gevierd van de RTL 4-soap Goede tijden, slechte tijden (GTST). Ter ere daarvan werd een galaconcert op tv opgetuigd. Ook zou er een cd komen waarop de acteurs liedjes zongen. Het producers- en liedjesschrijversduo Jochem Fluitsma en Eric van Tijn had nog een nummer liggen voor de vrouwen: Ademnood.

Schuurman: ‘Niemand wilde het zingen, behalve wij. De rest hoorde die tekst en dacht: ‘Vannacht was heftig, je krijgt van mij een dikke tien’ – ja, dág. Dus wij zongen dat liedje in, en gingen ervanuit: dat was dat.’

Gebombardeerd tot meidenband

Maar Ademnood werd nogal een hit – en een van de beeldbepalende Nederlandstalige nummers van de jaren negentig. In december 1995 stond het op nummer 1 in de Top 40, waar het lied (3 minuten en 59 seconden) zeventien weken in zou staan. Katja Schuurman: ‘Ineens werden we gebombardeerd tot meidenband, daar moesten we ons toe zien te verhouden.’

De groep kreeg de naam Linda, Roos en Jessica, naar de namen van hun personages in GTST. Nu zijn Linda (Van Veen, nu 57) en Jessica (Schuurman, 50) terug. Guusje Nederhorst (Roos) overleed in 2004 aan de gevolgen van borstkanker.

Van Veen en Schuurman vieren hun rentree met Het Grote Ademnood Discobal op 7 en 8 november in de Afas Live in Amsterdam. Ook verschijnt vrijdag op streamingsdienst HBO Max een driedelige docuserie (regie Linda Hakeboom) over de prijs van het succes van hun inmiddels 30-jarige klassieker. Ze delen hun verhalen in een Amsterdamse studio, waar de show wordt voorbereid.

Schuurman: ‘Wij konden écht niet meer over straat in die periode. Nu word ik ook wel herkend, maar toen was het hysterisch. Er werd naar ons gegild, mensen gingen aan ons zitten.’

Van Veen: ‘In de documentaire zit ook een stukje dat Guusje wordt gevraagd naar wat ze het leukst vindt. En dan zegt ze: het busje. Dat ontroerde me om terug te zien. Ik vond het ook het mooist van de periode, die vriendschap.’

Schuurman: ‘Wijntjes mee, hapjes, we probeerden het altijd gezellig te maken.’

Van Veen: ‘En dat we in de Amsterdam Arena optraden, of we speciaal voor de bat mitswa van een meisje naar Parijs gingen, of een vliegtuigje moesten nemen van Rotterdam naar Maastricht om het volgende optreden te kunnen halen: dat zijn hartstikke leuke herinneringen. Maar er knaagde natuurlijk wel iets: dat het niet écht onze eigen muziek was. We zijn toevallig samengekomen en er gewoon maar ingerold.’

Psychologie studeren in de tourbus

Katja Schuurman: ‘Babette was al langer bezig met muziek maken, voor mij was het allemaal nieuw. Ik dacht vaak: what the fuck dóé ik hier eigenlijk? Ik was begonnen met een studie politicologie, ik had eigenlijk heel andere plannen met mijn leven, maar ik zat op die golf en dacht: let’s go.

‘Ik heb trouwens ook nog even geprobeerd om psychologie te studeren aan de Open Universiteit. Dan zat ik achterin ons tourbusje met Wolfsklem (van de psycholoog Piet Vroon, red.) in mijn handen, dat sloeg natuurlijk helemaal nergens op. Ik voelde wel dat er iets wrong.’

Linda, Roos en Jessica domineerden de Nederlandse radio en televisie in 1996 – en de kinderfeestjes en opvoeringen op scholen waar alle meisjes Ademnood playbackten. Meer dan eens moest politie te paard het trio begeleiden bij de laatste meters naar het podium. En altijd vielen er kinderen flauw al voor ze waren begonnen. Vooral Guusje Nederhorst viel de hectiek zwaar, blijkt uit de documentaire.

Concurrentie uit Engeland: de Spice Girls kwamen op

En nee, Linda, Roos en Jessica was géén reactie op de Spice Girls. Met hen zou Nederland pas ruim een halfjaar later kennis maken. De golf van meidengroepen met zorgvuldig bij elkaar getypecaste zangeressen, was één van de redenen om te stoppen. Op 26 juli 1998 gaven ze hun laatste optreden in ShowBiz City in Aalsmeer.

Van Veen: ‘De Spice Girls, All Saints: dat waren zulke grote bands en tegenhangers, daar werd zoveel geld in gestopt, je moest je eigenlijk opnieuw uitvinden om daarmee te concurreren. Ik vroeg me af: hebben we dan zo veel te vertellen dat we dat aankunnen? We moesten een beslissing nemen: gaan we hier nou echt voor, gaan we dit rondje met tweehonderd optredens per jaar opnieuw doen? Na twee jaar was ik wel een beetje op.’

Schuurman: ‘Wij allemaal wel, hoor. Maar ik had best nog door gewild. We konden naar Duitsland, naar Engeland, ik dacht: why not? Ik vond het grappig en spannend. Maar Babette is net wat ouder, dat zijn net die verschillende vormende jaren. Jij voelde beter aan: dit is heel leuk, maar we kunnen beter vanuit onszelf, vanuit stilstand iets opzetten.’

Mannenbolwerk

Daarbij kwam: die muziekindustrie, een mannenbolwerk, was toch niet zo’n fijne plek om als vrouw in te verkeren, merkten ze.

Van Veen: ‘We werden door de platenmaatschappij gezien als de kip met de gouden eieren, die moest gouden eieren blijven leggen. Wij werden gezien als meisjes, we hadden het idee dat we meer konden dan waarvoor we ruimte kregen. We hadden uitgesproken ideeën over clips, fotografie, muziek. Er was wel ruimte voor accenten: als we een nummer echt niet wilden doen, was dat oké, maar je voelde je toch een radertje in de machine.’

Schuurman: ‘Ze waren niet bezig met: wie ben jij eigenlijk en hoe voel je je.’

Van Veen: ‘Ze vonden dat we dankbaar moesten zijn.’

Schuurman: ‘Elke dag even op onze knietjes dankjewel zeggen.’

Van Veen: ‘Terwijl wij dachten: zien jullie niet hoe hard wij werken?’

Stiekem een vierde zangeres

Hoe kijken ze terug op de opname van Ademnood? Katja Schuurman: ‘Het nummer was al zo goed als af toen we het kregen, er hoefde alleen nog zang bij. Maar ik heb dus helemaal geen herinnering aan het inzingen. Wel aan het maken van de rest van de cd.’ Die verscheen een halfjaar later.

Een slecht bewaard geheim is dat je niet alleen Van Veen, Nederhorst en Schuurman hoort. Een dan nog onbekende zangeres zong als sessiemuzikant de demo in. Haar stem bleef op bepalende plekken gehandhaafd, wat het geheel meer body geeft. Het is Trijntje Oosterhuis.

Vonden ze het niet vervelend, zo’n stiekem vierde lid, bovendien bepaald niet ongetalenteerd?

Schuurman: ‘Nee joh. Trouwens, ik heb tegenwoordig zangles van Trijntje!’

Van Veen: ‘Zij zat toen bij Total Touch, de band met haar broer. Ze zei: daar richt ik me op, de rest was bijzaak voor haar. En op Alles of niets (hun een-na-grootste hit, waarin gerept werd van nieuwigheden zoals ‘je pin’ en ‘je 06’, red.) zingt Babette Labeij mee. Het was net als de gitarist, je zag die studiomuzikanten niet.’

Alleen nog maar plezier

Het muzikale contrast met het dit jaar onder hun echte voornamen uitgebrachte, pretentieloze dancefeestnummer Fout feestje is groot. Maar de grootste verandering is nog wel de attitude. Zie je Van Veen en Schuurman een TikTokdansje uitvoeren in hun clip – opgenomen in Alicante, een van de twee had de choreografie per ongeluk in spiegelbeeld ingestudeerd – dan denk je: het maakt deze vrouwen niet meer uit wat je van hen vindt. Daarmee appelleren ze aan meer dan jarennegentignostalgie.

Schuurman: ‘Alles wat we nu maken, maken we vanuit ons eigen plezier. Ik zei vorige maand tegen Babette: ik wil een kerstsingle, schrijf effe een tekst. Toen dacht ik: is het niet grappig om na zoveel jaar Fluitsma en Van Tijn te vragen of zij die kerstsingle willen produceren? Die waren meteen enthousiast. Ik vertelde het aan Trijn (Oosterhuis, red.) en die zei: maar dan wil ik net als toen de backings doen. Witte Kerst heet het. Zij is nu zo’n gevestigde zangeres met een enorme carrière en denkt ook: lachen, ik ga dat gewoon doen.’

Van Veen: ‘Met een kerstmuts en een hele doos kerstspullen komt ze dan aan in de opnamestudio…’

Naar de disco met Hans Klok

Maar eerst het Discobal, dat niet moet worden verward met discomuziek uit de jaren zeventig: de popzaal verandert in een grote discotheek.

Schuurman: ‘Het wordt een rare avond, en juist daarom zo leuk. Het is totaal uit de hand gelopen. De eerste die we erbij wilden hebben, was Hans Klok. Wat heeft dat nou met ons te maken? Niks, maar het is gewoon heel erg leuk. Hij tovert hier en daar het een en ander tevoorschijn en gaat ook een nummer zingen. En Trijntje is er, Re-Play komt. We hebben een teringgoede band, Hayp Music met Alvin Lewis. Ik ga proberen het perfect te krijgen, maar het hoeft niet perfect te zijn. Alles is met een knipoog.’

Van Veen: ‘We zagen dat er best veel mensen alleen komen, ongeveer 10 procent. We zorgen dat er buttons voor die mensen zijn zodat ze elkaar kunnen herkennen.’

Schuurman: ‘Er is veel muziek uit de nineties, maar gabber en hardcore is niet ons ding. Het wordt een theatraal dansfeest, met heel veel energie. We willen saamhorigheid creëren, mensen met humor verrassen als bewust tegenwicht voor deze tijd. We willen eigenlijk elk jaar een Discobal organiseren.’

Van Veen: ‘Dat is onze grote droom.’

Schuurman: ‘En we kunnen daar nog niet veel over zeggen, behalve dat dat ook gaat gebeuren, haha.’

Zonder Guusje

En hoeveel ruimte is er op het Discobal voor de eigen hits van weleer? Het bleef maar bij één album van Linda, Roos en Jessica.

Van Veen: ‘We doen vier of vijf nummers helemaal en verder hebben we een medley.’

Alleen zullen die driestemmige nummers nu anders moeten worden ingevuld. Het moet gek aanvoelen om die nu met z’n tweeën te doen?

Schuurman: ‘Het is al meer dan twintig jaar geleden dat Guusje is overleden, dus zijn we er jammer genoeg aan gewend dat ze er niet meer is. De eerste keer dat we weer echt officieel gingen optreden, was het wel even zoeken, en was het af en toe ook best emotioneel. We hebben een mooi moment gecreëerd in de show om Guusje te eren en om onze vriendschap te vieren.’

Van Veen: ‘We merken nu pas hoeveel zij deed. Dat hadden we toen niet in de gaten. We hebben besloten om haar zanglijnen niet te verdelen, maar samen te zingen. We willen haar op geen enkele manier vervangen.’